Z doświadczenia naszych klientów wiemy, że procedura postępowania w sprawie nakazu zapłaty, niezależnie od tego po której stoisz stronie: powoda czy pozwanego, wydaje się skomplikowana. Wiele osób ma wątpliwości jakie poczynić kroki i wpada w panikę, gdy okaże się, że nakaz zapłaty stał się prawomocny.

Wielokrotnie byliśmy pytani, także przez wierzycieli, czy po otrzymaniu nakazu zapłaty mają możliwość egzekucji długu. Dlatego postanowiliśmy rozwiać wszelkie wątpliwości i w sposób przejrzysty wyjaśnić podstawowe pojęcia oraz możliwości działania związane z prawomocnym nakazem zapłaty.

Czym jest nakaz zapłaty?

Przede wszystkim należy wyjaśnić czym jest nakaz zapłaty. Jest to orzeczenie wydawane przez sąd na niejawnym posiedzeniu na podstawie złożonego pozwu oraz dołączonych do niego dokumentów.
Po otrzymaniu nakazu zapłaty pozwany może zaspokoić roszczenie w całości albo zaskarżyć go w określonym terminie (14 dni od dnia doręczenia).

W zależności od trybu postępowania środkami zaskarżenia są zarzuty (w postępowaniu nakazowym) albo sprzeciw (w postępowaniu upominawczym). Zaskarżając nakaz zapłaty możemy uniknąć skutków jego uprawomocnienia się.

Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części wniesiono skutecznie zaskarżenie traci moc. Skuteczne wniesienie środka zaskarżenia oznacza wniesienie go w wyznaczonym terminie wraz ze spełnieniem wszystkich wymogów formalnych. Wówczas przeprowadzona zostanie rozprawa oraz wydany zostanie wyrok.

Jeśli pozwany nie wniesie zarzutów lub sprzeciwu bądź uczyni to po wyznaczonym terminie lub ewentualne braki nie będą uzupełnione, zarzuty lub sprzeciw zostaną odrzucone, a orzeczenie się uprawomocni, o czym stanowi art. 494 i art. 504 kpc. Jeżeli zaskarżono tylko część nakazu, wówczas uprawomocni się on tylko w części niezaskarżonej, a w pozostałym zakresie przeprowadzona zostanie rozprawa.

Informację o tym, czy nakaz zapłaty się uprawomocnił, czy może strona przeciwna wniosła sprzeciw, można uzyskać w odpowiednim wydziale sądu po podaniu sygnatury sprawy.
Co oznacza, że nakaz zapłaty stał się prawomocny?

Zgodnie z art. 494 § 2 i 504 § 2 kpc: nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie zarzutów albo sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Oznacza to, że korzysta on z powagi rzeczy osądzonej i wiąże określony krąg podmiotów oraz jest kolejnym krokiem na drodze do egzekucji.

Jak stanowi art. 776 kpc, podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym z kolei jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Co to właściwie oznacza? Prawomocny nakaz zapłaty jest tytułem egzekucyjnym. On jednak nie wystarcza do wszczęcia egzekucji, należy go dodatkowo wyposażyć go w klauzulę wykonalności. Wyjątkiem jest elektroniczne postępowanie upominawcze, w którym klauzula wykonalności nadawana jest z urzędu.

Jakie są zatem kolejne kroki? Jeśli jesteś powodem to należy złożyć do sądu, w którym toczyła się sprawa, wniosek o nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności. Po jego uzyskaniu możesz wezwać dłużnika, do spełnienia świadczenia lub skierować od razu do komornika wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Ponadto, jeżeli nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym uprawomocnia się, to sąd z urzędu zwraca powodowi trzy czwarte uiszczonej opłaty od pozwu w postępowaniu upominawczym.

Jeśli jesteś w danej sprawie dłużnikiem zobowiązany jesteś do zapłaty długu. W wyjątkowych sytuacjach możliwa jest dalsza obrona, np. jeżeli nakaz zapłaty został wysłany na błędny adres. Wówczas, mimo jego nieodebrania, uprawomocni się on z upływem 2 tygodni od ostatniego dnia, w którym możliwy był odbiór listu, możesz jednak złożyć wniosek o doręczenie nakazu zapłaty (pamiętaj, że wówczas należy przytoczyć wszystkie dowody potwierdzające niemożność odebrania nakazu) wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Jeżeli sąd przychyli się do wniosku, będziesz mógł ponownie, od otrzymania nakazu, w terminie 14 dni wnieść środek zaskarżenia.

Możliwe są także następujące rozwiązania: wniesienie zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, wniosek o przywrócenie terminu na złożenie sprzeciwu bądź zarzutów oraz, w wyjątkowych sytuacjach, skarga o wznowienie postępowania (art. 399 i nast. kpc).

Podsumowanie

A więc wydanie nakazu zapłaty nie wiąże się automatycznie z jego prawomocnością i wszczęciem egzekucji. Wskutek określonego działania możliwe jest całkowite zapobieżenie prawomocności. Jeżeli jednak nakaz już otrzymał skutki prawomocności, nie jest to także jednoznaczne z wszczęciem egzekucji- konieczne jest dalsze działanie. Możliwości dalszego postępowania są bardzo zróżnicowane, w zależności od sprawy. Jeżeli chciałbyś uzyskać profesjonalną i indywidualną poradę prawną ukierunkowaną na Twoje indywidualne potrzeby, zapraszamy do kontaktu. Odpowiemy na wszystkie Twoje pytania i rozwiejemy wątpliwości związane z postępowaniem.